صرافی ارز دیجیتال پلتفرمی است که امکان خرید، فروش و تبدیل رمزارزها را برای کاربران فراهم میکند. اما صرافی دقیقاً چگونه کار میکند و وقتی در آن سفارش خرید یا فروش ثبت میکنیم، چه اتفاقی میافتد؟
در صرافیهای متمرکز، کاربر پس از ایجاد حساب و انجام مراحل لازم مانند احراز هویت، میتواند وجه یا رمزارز خود را به حسابش منتقل کند و سفارش خرید یا فروش ثبت کند. صرافی نیز با استفاده از سازوکار معاملاتی خود، سفارشهای کاربران را مدیریت و در صورت وجود شرایط لازم، معامله را انجام میدهد. در صرافیهای غیرمتمرکز، فرایند معامله متفاوت است و معمولاً از قراردادهای هوشمند برای اجرای تراکنشها استفاده میشود.
در این مقاله از هیرادکس بررسی میکنیم صرافی ارز دیجیتال چگونه کار میکند، چه انواعی دارد و فرایند خرید و فروش رمزارز در آن چگونه انجام میشود. همچنین با تفاوت صرافیهای متمرکز و غیرمتمرکز و نکاتی که هنگام انتخاب یک صرافی باید در نظر بگیرید، آشنا میشوید.

نحوه کار صرافی ارز دیجیتال
صرافی ارز دیجیتال چیست؟
صرافی ارز دیجیتال بستری است که در آن کاربران به معامله یا خرید و فروش انواع ارزهای دیجیتالی می پردازند. cryptocurrency exchange یا صرافی ارز دیجیتال این امکان را به کاربر می دهد تا ارزهای مختلف را به یکدیگر تبدیل کنند. برای مثال در این پتلفرم کاربر می تواند ارز بیت کوین را به اتریوم یا سایر ارزهایی که در صرافی پشتیبانی می شود، تبدیل کند. همچنین در این صرافی ها کاربر می تواند به واسطه ارزهای دیجیتالی برای خرید ارزهای فیات مانند دلار، یورو و…اقدام کنند.
نحوه کار صرافی ارز دیجیتال
فرایند خرید و فروش رمزارز در صرافیهای ارز دیجیتال معمولاً طی چند مرحله انجام میشود. جزئیات این مراحل ممکن است با توجه به نوع صرافی و امکانات آن متفاوت باشد، اما در یک صرافی متمرکز، کاربر معمولاً از زمان ایجاد حساب تا دریافت یا برداشت دارایی، مسیر زیر را طی میکند.
۱. ثبتنام
اولین مرحله برای استفاده از خدمات یک صرافی ارز دیجیتال، ایجاد حساب کاربری است. کاربر معمولاً با وارد کردن اطلاعاتی مانند شماره تلفن همراه یا ایمیل و انتخاب یک رمز عبور، حساب خود را ایجاد میکند. پس از ثبتنام، بسته به قوانین و خدمات صرافی، ممکن است برای دسترسی به امکانات معاملاتی نیاز به تکمیل مراحل احراز هویت داشته باشد.
۲. احراز هویت
احراز هویت یا KYC فرایندی است که صرافی از طریق آن هویت کاربر را بررسی میکند. اطلاعات و مدارک موردنیاز در این مرحله به سیاستهای صرافی و الزامات قانونی مربوط به آن بستگی دارد. هدف از احراز هویت، شناسایی کاربران و کمک به جلوگیری از سوءاستفادههایی مانند ایجاد حسابهای جعلی یا برخی فعالیتهای مالی غیرمجاز است.
۳. واریز وجه یا رمزارز
بعد از ایجاد حساب و تکمیل مراحل لازم، کاربر میتواند موجودی خود را برای انجام معامله تأمین کند. این کار ممکن است از طریق واریز وجه رایج مانند تومان یا انتقال رمزارز از یک کیف پول یا پلتفرم دیگر انجام شود.
در انتقال رمزارز باید شبکه و آدرس مقصد با دقت بررسی شود؛ زیرا انتخاب شبکه اشتباه یا وارد کردن آدرس نادرست میتواند باعث از دست رفتن دارایی شود. همچنین در انتقالهای روی شبکه بلاکچین، معمولاً کارمزد شبکه مطرح است.
۴. ثبت سفارش
پس از تأمین موجودی، کاربر میتواند رمزارز موردنظر خود را انتخاب و سفارش خرید یا فروش ثبت کند. نوع سفارش به امکانات صرافی بستگی دارد. برای مثال، در یک صرافی دارای دفتر سفارشات، کاربر ممکن است سفارش بازار (Market) یا محدود (Limit) ثبت کند.
در سفارش بازار، معامله با قیمتهای موجود در بازار انجام میشود؛ اما در سفارش محدود، کاربر قیمت موردنظر خود را تعیین میکند و سفارش در صورتی اجرا میشود که شرایط بازار با آن قیمت مطابقت داشته باشد.
۵. انجام معامله
بعد از ثبت سفارش، صرافی سفارش خرید و فروش را در سازوکار معاملاتی خود بررسی میکند. در صرافیهایی که از دفتر سفارشات استفاده میکنند، زمانی که یک سفارش خرید با سفارش فروش مناسب مطابقت پیدا کند، معامله انجام میشود و دارایی خریداریشده به موجودی حساب کاربر اضافه میشود.
البته نحوه اجرای معاملات در همه صرافیها یکسان نیست. برای مثال، در صرافیهای غیرمتمرکز معمولاً معاملات از طریق قراردادهای هوشمند و سازوکارهای مربوط به استخرهای نقدینگی یا سایر مدلهای معاملاتی انجام میشوند.
۶. نگهداری یا برداشت دارایی
بعد از انجام معامله، رمزارز خریداریشده میتواند در حساب کاربر در صرافی باقی بماند یا در صورت پشتیبانی صرافی و فراهم بودن شرایط، به یک کیف پول خارجی منتقل شود.
نگهداری دارایی در صرافی برای افرادی که بهطور مرتب معامله میکنند میتواند دسترسی سریعتری به معاملات ایجاد کند؛ با این حال، در این حالت کنترل مستقیم کلید خصوصی در اختیار کاربر نیست. از طرف دیگر، انتقال رمزارز به کیف پول شخصی به کاربر امکان کنترل مستقیم کلیدهای خصوصی یا عبارت بازیابی را میدهد، اما مسئولیت حفظ و نگهداری امن آن اطلاعات نیز بر عهده خود او خواهد بود.
بنابراین، صرافی ارز دیجیتال فقط محلی برای خرید و فروش رمزارز نیست؛ بلکه مجموعهای از فرایندهای ثبتنام، احراز هویت، واریز، ثبت و اجرای سفارش و در نهایت نگهداری یا برداشت دارایی را در اختیار کاربر قرار میدهد. در ادامه، برای درک بهتر عملکرد صرافیها، میتوان نحوه شکلگیری قیمت رمزارزها در این پلتفرمها را نیز بررسی کرد.
صرافی ارز دیجیتال چگونه قیمت رمزارزها را تعیین میکند؟
قیمت رمزارزها در بسیاری از صرافیها بر اساس عرضه و تقاضا و سفارشهای خرید و فروش کاربران شکل میگیرد. در صرافیهای متمرکز، سفارشهای کاربران در دفتر سفارشات ثبت میشوند و زمانی که سفارش خرید و فروش با قیمت مناسب با یکدیگر تطبیق پیدا کنند، معامله انجام میشود. تغییر حجم و قیمت این سفارشها میتواند باعث تغییر لحظهای قیمت رمزارز شود.
بهطور کلی، افزایش تقاضا برای خرید یک رمزارز میتواند قیمت آن را افزایش دهد و افزایش فشار فروش میتواند باعث کاهش قیمت شود. به همین دلیل ممکن است قیمت یک رمزارز در صرافیهای مختلف اندکی تفاوت داشته باشد؛ زیرا حجم معاملات، نقدینگی و سفارشهای موجود در هر پلتفرم یکسان نیست.
در صرافیهای غیرمتمرکز (DEX)، سازوکار تعیین قیمت میتواند متفاوت باشد و معمولاً قراردادهای هوشمند و استخرهای نقدینگی در آن نقش دارند. بنابراین، صرافیها لزوماً قیمت رمزارز را بهصورت دلخواه تعیین نمیکنند، بلکه قیمت در بسیاری از آنها نتیجه تعامل خریداران و فروشندگان یا سازوکار معاملاتی پلتفرم است.
انواع صرافی ارز دیجیتال

صرافیهای ارز دیجیتال را میتوان بر اساس نحوه مدیریت معاملات و دارایی کاربران به دو گروه اصلی متمرکز (CEX) و غیرمتمرکز (DEX) تقسیم کرد. مهمترین تفاوت این دو نوع صرافی، در نحوه انجام معاملات، میزان کنترل کاربر بر دارایی و نقش پلتفرم در فرایند معامله است.
صرافی متمرکز (CEX)
صرافی متمرکز پلتفرمی است که یک شرکت یا مجموعه مشخص، زیرساخت و فرایند معاملات را مدیریت میکند. کاربر پس از ایجاد حساب و در صورت نیاز انجام احراز هویت، میتواند دارایی خود را به حساب صرافی منتقل کرده و از امکانات معاملاتی آن استفاده کند.
در این مدل، معمولاً مدیریت داراییهای موجود در حساب کاربر و اجرای سفارشها توسط زیرساخت صرافی انجام میشود. سهولت استفاده، امکانات معاملاتی و پشتیبانی از جمله ویژگیهایی هستند که باعث شدهاند صرافیهای متمرکز برای بسیاری از کاربران گزینهای رایج باشند.
صرافی غیرمتمرکز (DEX)
صرافی غیرمتمرکز یا DEX برای انجام معاملات به یک نهاد متمرکز متکی نیست و فرایند معامله را با استفاده از قراردادهای هوشمند روی بلاکچین اجرا میکند. کاربر معمولاً کیف پول شخصی خود را به پلتفرم متصل میکند و داراییهایش تا زمان انجام معامله در اختیار خودش باقی میماند.
در این مدل معمولاً نیازی به ایجاد حساب کاربری به شیوه صرافیهای متمرکز وجود ندارد، اما استفاده از کیف پول شخصی و مدیریت کلیدهای خصوصی، مسئولیت بیشتری را بر عهده کاربر میگذارد.
| ویژگی | صرافی متمرکز (CEX) | صرافی غیرمتمرکز (DEX) |
|---|---|---|
| مدیریت پلتفرم | توسط یک شرکت یا مجموعه مشخص | بر پایه قراردادهای هوشمند و زیرساخت بلاکچین |
| کنترل دارایی | معمولاً تا زمان برداشت در اختیار زیرساخت صرافی است | معمولاً دارایی در کیف پول کاربر باقی میماند |
| احراز هویت | بسته به صرافی و مقررات، معمولاً موردنیاز است | معمولاً بدون احراز هویت سنتی انجام میشود |
| نحوه انجام معامله | توسط زیرساخت و سیستم معاملاتی صرافی | با استفاده از قراردادهای هوشمند |
| سهولت استفاده | معمولاً سادهتر برای کاربران تازهکار | معمولاً نیازمند آشنایی بیشتر با کیف پول و بلاکچین |
| کنترل کلید خصوصی | معمولاً در اختیار صرافی است | در اختیار کاربر است |
| مسئولیت امنیت دارایی | بخشی از مسئولیت بر عهده صرافی و بخشی بر عهده کاربر | مسئولیت مدیریت کیف پول و کلید خصوصی عمدتاً بر عهده کاربر |
بهترین صرافی ارز دیجیتال برای کاربران ایرانی
با توجه به اینکه تحریمات بین المللی مانع دسترسی صحیح و قانونی کاربران ایرانی به صرافی های خارجی می شود؛ پیشنهاد می شود کاربران ایرانی از صرافی های ایرانی برای انجام معاملات و مبادلات ارزی خود استفاده کنند. احراز هویت و ثبت نام در صرافی های آنلاین ایرانی نسبتاً ساده است؛ بنابراین؛ حتی کاربران مبتدی می توانند به راحتی در این پلتفرم ها ثبت نام کنند.

صرافی ارز دیجیتال ایرانی برخلاف پلتفرم های خارجی برای ایرانیان از امنیت بالایی برخوردار هستند و مانع از دست رفتن سرمایه می شوند. اگر به دنبال یک صرافی ارز دیجیتال ایرانی برای انجام معاملات خود هستید؛ می توانید به هیرادکس مراجعه کنید. هیرادکس، صرافی ارز دیجیتال در شیراز با پشتیبانی قوی برای کاربران ایرانی است؛ که امکان مدیریت ارز دیجیتال و خرید و فروش آن را به آسان ترین روش فراهم کرده است.
تنها با گذاشتن 10 دقیقه زمان برای ثبت نام و احراز هویت در این پلتفرم، می توانید از خدمات بی نظیری چون تسویه تومانی و فوری، تبدیل سریع ارزها، امنیت بی نظیر و همچنین دریافت کیف پول ارز محبوب تتر به صورت تومانی بهره مند شوید.